پاسدارى از مرقد پیامبران و امامان علیهم اسلام (سند اهل تسنن)

 

       

برای حفظ امانت باید عرض کنم ؛ این نوشته تحقیق بنده(نیمانجاری) نیست بلکه برگرفته از نرم افزار «وهابیت شناسی» کاری از مرکز مطالعات و پژوهشهای امامت و مرکز تحقیقات کامپیوتری علوم اسلامی میباشد.

 

               

  پاسدارى از مرقد پیامبران و امامان، ص: 9

                        پیش گفتار

 

جهانى که ما در آن زندگى مى‏کنیم، به صورت دهکده واحدى درآمده که همگان مى‏توانند از عقاید و آراى یکدیگر به صورت صحیح آگاه شوند و در حقیقت این نعمت الهى مى‏تواند وسیله همدلى و همفکرى میان مسلمانان باشد، ولى جاى تأسّف است که برخى پیوسته به جاى تأکید بر مشترکات، بر اختلافات دامن مى‏زنند و مانع از آنند که نوعى یگانگى و همکارى میان مسلمانان صورت پذیرد و پیوسته عقاید و افکار برادران دینى خود را به صورت غیر صحیح نقل مى‏کنند.

گاهى غرض‏ورزى به جایى مى‏رسد که یک مسأله فقهى (بناى بر قبور) را به صورت یک مسأله عقیدتى درآورده و آن را مایه تکفیر قرار مى‏دهند.

اخیراً کتابى به نام «المزار عند الأئمّة الأطهار» به قلم دکتر عبدالهادى الحسینى در کشور بحرین چاپ و در

                        پاسدارى از مرقد پیامبران و امامان، ص: 10

کشور سعودى منتشر شده و به آن اکتفا نشده و فرد دیگرى به نام «زین العابدین ابراهیمى» آن را به فارسى برگردانده و به نام «زیارت از دیدگاه ائمه» در «دارالقائم (موهوم)» چاپ و در مکه و مدینه منتشر گردیده است.

آنان یک مسأله فقهى را آن چنان مطرح مى‏کنند که گویا علاقه‏مندان مراقد انبیا و اولیا از صفوف موحدان بیرون رفته و به خیل مشرکان پیوسته‏اند.

ما کراراً منطق آنان را در تمام موارد بررسى کرده و پاسخ آن را داده‏ایم ولى براى این که حجّت بر نویسنده و مترجم تمام شود و روشن گردد که منطق وهابیت، سست و بى‏پایه است، و علاقه‏مندان خاندان رسالت، از منطق قوى و نیرومندى برخوردارند، بار دیگر هر دو کتاب را مورد بررسى قرار مى‏دهیم و در چند فصل به پرسش‏ها و شبهات آنان پاسخ مى‏دهیم:

1. آثار سازنده زیارت از دیدگاه قرآن و سنّت.

2. بناى بر قبور و صیانت آثار انبیاء و اولیا.

3. بناى مسجد در کنار مرقد پیامبر و اولیاى الهى و نماز (گزاردن) در چنین مساجد.

4. سوگوارى در فراق عزیزان.

5. گناهانى بر سر مزار.

با بررسى این موضوعات پنج‏گانه بخش اعظم گفته‏هاى «المزار» مورد بررسى و تجزیه و تحلیل قرار مى‏گیرد.

ولى نویسنده در آخر کتاب درباره توسّل به ارواح‏

                        پاسدارى از مرقد پیامبران و امامان، ص: 11

مقدسه سخن گفته که خود دفتر جداگانه‏اى مى‏طلبد و ما در این مورد در دو کتاب به صورت گسترده سخن گفته‏ایم. «1»

سخن را کوتاه مى‏کنیم. امید است همه مسلمانان جهان در حفظ آثار اسلامى و یادگارهاى پاکان و نیاکان و هر چه که به حفظ ارزش‏هاى اسلامى کمک مى‏کند موفق باشند.

قم- مؤسسه امام صادق علیه السلام‏

جعفر سبحانى‏

22 شعبان 1429

برابر با 3 شهریور 1387

__________________________________________________

 (1). 1. آیین وهایت، 2. وهابیّت، مبانى فکرى و کارنامه عملى.

                        پاسدارى از مرقد پیامبران و امامان، ص: 13

                        بخش اول: آثار سازنده زیارت از دیدگاه قرآن وسنّت‏

 

 «زیارت» در لغت به معنى «قصد» است و در موردى به کار مى‏رود که فردى از نقطه‏اى به نقطه‏اى براى دیدار شخصى یا مکانى برود و هدفش از این کار تعظیم و تکریم آن فرد یا آن مکان باشد «1». گاهى نیز زیارت به جمله‏ها و عباراتى گفته مى‏شود که انسان با آنها با فرد سخن مى‏گوید و این اصطلاحى دیگر غیر از اصطلاح لغوى است.

                        فطرت و آیین اسلام‏

 

آیین اسلام، آیین فطرى است و دستورهاى آن، با آفرینش انسان، هماهنگ و همسوست؛ این آیین، از هر نوع تشریع خلاف فطرت، پیراسته است. قرآن مجید بر این اصل تصریح مى‏کند و مى‏فرماید:

__________________________________________________

 (1). مصباح المنیر، ص 354.

                        پاسدارى از مرقد پیامبران و امامان، ص: 14

 «فَأَقِمْ وَجْهَکَ لِلدِّینِ حَنِیفاً فِطْرَتَ اللَّهِ الَّتِی فَطَرَ النَّاسَ عَلَیْها لا تَبْدِیلَ لِخَلْقِ اللَّهِ ذلِکَ الدِّینُ الْقَیِّمُ وَ لکِنَّ أَکْثَرَ النَّاسِ لا یَعْلَمُونَ» «1»

 «پس رو به آیین حق‏گرا- توحید خالص- کن که خداوند در نهاد انسان‏ها جاى داده است.

دگرگونى در آفرینش الهى نیست. این است آیین استوار، ولى بیشتر مردم نمى‏دانند».

مثلًا انسان پیوسته عدل و داد را دوست داشته و از ظلم و ستم بیزار بوده است. به زندگى اجتماعى علاقه‏مند، و از زندگى در بیغوله‏ها گریزان مى‏باشد و همچنین ....

اینک مسأله دیدار چهره‏هاى محبوب را در آرامگاه‏هاى‏شان از نظر اسلام بررسى مى‏کنیم.

                        علاقه به درگذشتگان فطرى است‏

 

هر انسان سالمى به پدران و مادران و فرزندان و بستگان و دوستان خود علاقه دارد، و گاهى هستى خود را فداى آنها مى‏کند، و پس از درگذشت آنها نیز به یاد آنها مى‏باشد، و در خانه دل، مهر و محبت آنها را پرورش مى‏دهد، و لذا آثار و یادگارهاى آنها را حفظ مى‏کند. از این جهت، پس از خاکسپارى، علاقه‏مند است که مهر جوشان خود را در کنار قبر آنها به نمایش بگذارد، تا رابطه او با این از دست‏رفتگان قطع نشود، و آرامگاه آنان به صورت خاصى محفوظ بماند.

__________________________________________________

 (1). لقمان، 30.

                        پاسدارى از مرقد پیامبران و امامان، ص: 15

بنابراین جلوگیرى از زیارت قبور افراد مورد علاقه، امرى است بر خلاف فطرت و گامى است بر خلاف خواسته‏هاى آفرینش انسان. از این جهت شرع مقدس به زیارت قبور دستور داده و آثارى بر آن بیان شده است.

                        آثار تربیتى زیارت قبور

 

شکى نیست که انسان با حرص و ولعِ به مال و جاه آفریده شده؛ ولى در عین حال عواملى در حیات او هست که این خواسته را تعدیل مى‏کند و به این غریزه سر و سامان مى‏بخشد و کارى مى‏کند که تلاش او براى زندگى و گردآورى اموال و ثروت در مسیر سعادت او باشد نه در مسیر گردآورى اموال.

یکى از عوامل تعدیل‏کننده این درخواست، رفتن به وادى خاموشان است که در آن بزرگان و قدرتمندان و ثروتمندان جهان با یک لباس سفید هم‏شکل آرمیده‏اند و چیزى جز کفن همراه خود نبرده‏اند. همین دیدار، سبب مى‏شود که انسان، از حرص و آز خویش بکاهد. در روایاتى که از پیامبر اکرم صلى الله علیه و آله نقل شده، این نکته تصریح شده است.

پیامبر گرامى صلى الله علیه و آله مى‏فرمایند:

 «کنتُ نَهَیْتُکُم عن زیارةِ القُبُورِ. ألا فَزُوروها فإنَّها تُرِقُّ القلبَ و تُدْمِعُ العَیْنَ و تُذَکِّرُ الآخِرَة» «1».

 «من شما را از زیارت قبور نهى کرده بودم- به خا طر این‏که به زیارت قبور مشرکان مى‏رفتند که‏

__________________________________________________

 (1). کنز العُمّال، ج 15، حدیث 42555.

                        پاسدارى از مرقد پیامبران و امامان، ص: 16

خود ممنوع است- اکنون (که قبور مسلمانان و شهیدان در برابر شماست)، زیارت کنید! زیرا زیارت دل‏ها را نرم مى‏کند و دیدگان را اشک‏بار مى‏سازد و آخرت را به خاطر مى‏آورد».

و در حدیث دیگر فرمودند:

 «زُوروا القُبُورَ فإنّها تُذَکِّر الآخِرةَ» «1».

 «گور مردگان را زیارت کنید زیرا آخرت را به یاد شما مى‏آورد».

امّ سلمه مى‏گوید: پیامبر صلى الله علیه و آله فرمودند:

 «زُوروا القُبُورَ فإنّها تُذَکِّر الآخِرةَ» «1».

 «قبور را زیارت کنید زیرا براى شما آموزنده است».

                        زیارت قبور عالمان‏

 

آن‏چه گفته شد مربوط به زیارت قبور مردم عادى است که کمترین فایده آن، یادآورى مرگ و روز رستاخیز است؛ ولى زیارت تربت عالمان، اثر دیگرى دارد؛ زیرا علاوه بر این‏که از شخص آنان تجلیل مى‏شود، نوعى ترویج از علم و دانش به شمار مى‏رود و سبب مى‏شود که نسل جوان، به خاطر احترامى که عالمان- در زندگى و پس از مرگ- دارند به علم، گرایش پیدا کنند و در شمار آنان درآیند.

__________________________________________________

 (1). صحیح مسلم، ج 2، ص 671.

                        پاسدارى از مرقد پیامبران و امامان، ص: 17

                        زیارت تربت شهیدان‏

 

زیارت تربت شهیدان که با خون سرخ خویش از شرف و عزّت ملّتى دفاع کرده‏اند، مفهومى فراتر از زیارت قبور افراد عادى دارد. حضور در کنار مرقد آنان نوعى بستن پیمان با آنان است که راه آن‏ها را ادامه خواهند داد. براى روشن شدن مطلب، مثالى را مطرح مى‏کنیم:

زائر خانه خدا، در طواف، «حجرالاسود» را استلام مى‏کند. هدف از دست‏گذاردن بر این سنگ سیاه چیست؟

هدف، نوعى پیمان بستن با ابراهیم خلیل علیه السلام است که پیوسته در راه آرمان او، سعى و کوشش کند وچون دست زائر به قهرمان توحید نمى‏رسد، دست بر چیزى مى‏گذارد که بازمانده از اوست.

در احادیث اسلامى وارد شده است که زائر خانه خدا به هنگام استلام حجر بگوید:

 «أمانتى‏ أدَّیْتُها و مِیثاقى‏ تَعاهَدْتُهُ لِتَشْهَدَ لى‏ بِالمُوافاة».

 «امانتى که بر ذمّه‏ام بود ادا کردم، و بیعت خود را تجدید نمودم تا به اداى آن گواهى دهى».

از این بیان روشن مى‏شود که چرا اسلام دستور مى‏دهد به زیارت شهیدان احُد و کربلا و دیگر شهداى عزیز بشتابیم؛ زیرا حضور در کنار تربت آنان و یا دست‏گذاردن بر ضریح و قبر آنان نوعى بستن پیمان با روح و هدف آنان است‏

                        پاسدارى از مرقد پیامبران و امامان، ص: 18

که زائر راه آنان را تداوم خواهد بخشید.

پس زیارت قبر شهید، گذشته از تکریم و احترام او، پاسدارى از آرمان‏هاى اوست.

                        حضور در حرم پیامبر صلى الله علیه و آله‏

 

حضور در حرم پیامبر صلى الله علیه و آله گذشته از این‏که قدرشناسى از جان‏فشانى‏ها و فداکارى‏هاى اوست، بیعت با آن حضرت و نشان پایدارى بر آرمان‏هاى او به شمار مى‏رود. این مطلب از امام هشتم علیه السلام وارد شده است:

 «إنّ لِکُلِّ إمامٍ عَهداً فى عُنُقِ أوْلِیائِهِ و شِیعَتِهِ و إنَّ مِنْ تَمامِ الوَفاءِ بِالعَهْدِ زیارةَ قُبُورِهِم» «1».

 «هر امامى بر گردن دوستان و شیعیان خویش پیمانى دارد و زیارت قبور پیشوایان، بخشى از عمل به این پیمان است».

تو گویى با این زیارت، با پیشواى خود پیمان مى‏بندد که جز راه و رسم آنان، از راه و رسم دیگرى پیروى نکند. زائر مرقد رسول خدا صلى الله علیه و آله با رهبر خویش چنین گفتگو مى‏کند:

اى رسول خدا صلى الله علیه و آله! اگر انصار در «عقبه دوم» با تو بیعت کردند تا از حریم رسالت دفاع کنند، و یا گروهى از مهاجر و انصار در «حدیبیّه» زیر شجره با تو بیعت کردند که از دین خدا دفاع کنند، من نیز اى شفیع امّت! با حضور در حرم تو و تماس با تربت پاک تو، با تو بیعت مى‏کنم که پاسدار

__________________________________________________

 (1). وسائل الشیعة، ج 10، باب 44، از ابواب مزار، حدیث 2.

                        پاسدارى از مرقد پیامبران و امامان، ص: 19

آرمان‏هاى تو باشم. گرد شرک و گناه نگردم و از تو مى‏خواهم که برایم از درگاه الهى طلب آمرزش کنى.

اگر گردشگران عالم براى دیدار آثار باستانى و مناظر زیبا، رنج سفر بر خود هموار مى‏کنند؛ من با دویدن در بیابان و خفتن در کنار خار مغیلان، خواهان زیارت مرقد تو هستم.

از آن‏جا که دستم به تو نمى‏رسد، تربت تو را مى‏بویم و مى‏بوسم.

                        طلب آمرزش از پیامبر خدا

 

در قرآن مجید به گناه‏کاران دستور داده شده به حضور پیامبر صلى الله علیه و آله برسند و از او درخواست آمرزش کنند و پیامبر خدا صلى الله علیه و آله هم در حق آنان دعا کند. در این صورت خدا گناهان آنان را مى‏بخشد:

 «وَ لَوْ أَنَّهُمْ إِذْ ظَلَمُوا أَنْفُسَهُمْ جاؤُکَ فَاسْتَغْفَرُوا اللَّهَ وَ اسْتَغْفَرَ لَهُمُ الرَّسُولُ لَوَجَدُوا اللَّهَ تَوَّاباً رَحِیماً» «1»

 «اگر آنان که بر خویش ستم کرده‏اند نزد تو مى‏آمدند و از خدا آمرزش مى‏خواستند و پیامبر نیز براى آنان آمرزش مى‏خواست، خدا را توبه‏پذیر و مهربان مى‏یافتند».

این آیه هر چند در آغاز نظر، مربوط به دوران حیات پیامبر صلى الله علیه و آله است، ولى با توجه به این‏که پیامبرِ شهیدان بهتر از شهیدان، زنده است و پیام‏هاى زائران را مى‏شنود و پاسخ درودفرستندگان را نیز مى‏گوید؛ مى‏تواند براى زائران‏

__________________________________________________

 (1). نساء: 64.

                        پاسدارى از مرقد پیامبران و امامان، ص: 20

مرقد خویش طلب مغفرت کند.

شگفتا! همین آیه هم‏اکنون که مرقد رسول خدا صلى الله علیه و آله در اختیار افراد بى‏مهر و یا کم‏مهر قرار گرفته است، بالاى مرقد او نوشته شده است.

                        زیارت قبور و سنّت پیامبر صلى الله علیه و آله‏

 

نه تنها پیامبر صلى الله علیه و آله به طور شفاهى، یاران را به زیارت قبور مى‏خواند، بلکه خود نیز عملًا به زیارت آنها مى‏رفت.

مُسلِم در صحیح خود نقل مى‏کند: عایشه- همسر پیامبر صلى الله علیه و آله- مى‏گوید: پیامبر صلى الله علیه و آله در آخرین بخش شب، خانه را به قصد زیارت بقیع ترک مى‏کرد و آنگاه وارد این سرزمین مى‏شد و با آرمیدگان در دل خاک چنین مى‏گفت:

 «السَّلامُ عَلَیکُم دارَ قَومٍ مُؤمنینَ وَ أتاکُم ما تُوعَدوُنَ غَدَاً مُؤَجَّلوُنَ وَ إنّا إن شاءَ اللَّهُ بِکُمْ لاحِقُونَ. ألّلهُمَّ اغْفِرْ لأهلِ البَقیعِ الغَرْقد» «1».

 «درود بر شما اى ساکنان خانه افراد باایمان! آن‏چه که به وقوع آن در آینده وعده داده مى‏شدید، سراغ شما آمد (و شما میان مرگ و روز رستاخیز به سر مى‏برید.) ما نیز به شما خواهیم پیوست. پروردگارا! اهل بقیع غرقد را بیامرز!».

نه تنها خود پیامبر صلى الله علیه و آله به زیارت آنها مى‏شتافت، حتى همسر خود را نیز تعلیم و آموزش داد که آنها را این‏چنین زیارت کند:

__________________________________________________

 (1). صحیح مسلم، ج 3، ص 63، کتاب جنائز.

                        پاسدارى از مرقد پیامبران و امامان، ص: 21

 «السَّلامُ عَلَیکُم أهلَ الدِّیار مِنَ الْمؤمنینَ وَ الْمُسلِمینَ وَ یَرْحَمُ اللَّهُ المُستَقدمین مِنّا وَ المُستَأخِرینَ وَ إنّا إنْ شاءَاللَّهُ بِکُم لاحِقُونَ» «1».

 «درود بر ساکنان مؤمن و مسلمان این سرزمین! خداوند همه مؤمنان را چه آنها که قبلًا درگذشته‏اند و چه آنها که بعداً در خواهند گذشت رحمت کند. ما نیز به خواست خدا به شما خواهیم پیوست».

همسر رسول خدا و دخت گرامى پیامبر، فاطمه زهرا علیها السلام به زیارت قبور مى‏رفتند و احدى بر آنان ایراد نمى‏گرفت، ولى اکنون باب زیارت قبور بقیع به روى زنان بسته است. این یک نوع تناقض بین سنّت صحابه و رفتار دستگاه‏هاى دینى برخى کشورهاست. آیا حکم خدا در قرن چهاردهم دگرگون شده است؟ چرا باید زنان از آثار سازنده زیارت قبور، آن‏هم زیارت شهیدان و اولیا محروم باشند؟!

                        زیارت مرقد پیامبر صلى الله علیه و آله در احادیث‏

 

تقى‏الدین سبکى شافعى (م 756) از فقیهان چیره‏دستى است که عقاید ابن تیمیه را در مورد عدم استحباب زیارت قبر پیامبر صلى الله علیه و آله نقد کرده و کتابى به نام «شفاء السّقام فى زیارة خَیْرِ الأنام» نوشته است. وى در این کتاب، احادیثى را که محدّثان درباره زیارت قبر پیامبر صلى الله علیه و آله‏

__________________________________________________

 (1). همان، ص 64.

                        پاسدارى از مرقد پیامبران و امامان، ص: 22

نقل کرده‏اند گردآورده است که مى‏تواند مسأله را به حد تواتر برساند. حتى مفتى سابق عربستان سعودى- عبدالعزیز بن باز- به این

/ 0 نظر / 29 بازدید